Ngày 23/9/2026, tại Hội nghị triển khai Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức, CEO Nguyễn Tử Quảng - Chủ tịch Tập đoàn công nghệ Bkav đã tham dự và đóng góp nhiều đề xuất thực tiễn nhằm thúc đẩy thương mại hóa, tạo thị trường cho các sản phẩm công nghệ lõi trong nước.
Toàn cảnh Hội nghị.
Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định cùng đại diện các Bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ. Tại đây, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ từ “tư duy đề xuất đề tài” sang “phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược có đầu ra cụ thể”, trong đó việc làm chủ công nghệ lõi bắt buộc phải gắn liền với địa chỉ ứng dụng rõ ràng.
Đồng tình với định hướng trên, từ thực tiễn hàng chục năm nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ cao, Chủ tịch Bkav cho rằng bài toán cốt lõi hiện nay là phải kích cầu và tạo đầu ra cho các sản phẩm công nghệ chiến lược trong nước. Trên thực tế, nhu cầu ứng dụng công nghệ tại các địa phương là rất lớn, nhưng hằng năm Việt Nam vẫn đang phải chi hàng tỷ USD để nhập khẩu giải pháp từ bên ngoài. Một trong những vướng mắc lớn nhất dẫn đến thực trạng này là sự thiếu vắng quy trình kết nối rõ ràng giữa Bộ KH&CN với các địa phương, khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc phối hợp triển khai, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.
Dẫn chứng từ thực tế phát triển dòng Camera AI của Bkav, ông Quảng cho biết dù doanh nghiệp đã hoàn toàn làm chủ công nghệ và các tỉnh/thành phố như Hà Nội có nhu cầu trang bị rất lớn, nhưng việc tiếp cận vẫn gặp rào cản. Từ đó, CEO Bkav kiến nghị Bộ KH&CN cần đứng ra làm cầu nối, thống nhất một quy trình chung để đưa các sản phẩm công nghệ chiến lược vào thử nghiệm thông qua “Lô số 0” ngay tại chính các địa phương có nhu cầu. Mô hình này sẽ mang lại "lợi ích kép": địa phương giải quyết được bài toán thực tế bằng giải pháp nội địa mà không tốn chi phí thử nghiệm ban đầu; ngược lại, doanh nghiệp có môi trường thực tế để tối ưu hóa sản phẩm trước khi thương mại hóa rộng rãi.
Bên cạnh khâu thử nghiệm, cơ chế đấu thầu cũng là một nút thắt lớn cần tháo gỡ. Ông Nguyễn Tử Quảng nhấn mạnh, đối với các doanh nghiệp đã chủ động tự đầu tư nghiên cứu, điều họ cần nhất không phải là ngân sách hỗ trợ của Nhà nước, mà là một cơ chế minh bạch để sản phẩm được tham gia đánh giá, cấp chứng nhận đạt chuẩn và tiếp cận thị trường. Khi sản phẩm đã đạt chuẩn quốc tế, Bộ KH&CN cần phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu một quy chế đấu thầu riêng cho các sản phẩm công nghệ chiến lược trong nước.
Mục tiêu của quy chế riêng này không phải để "ưu ái" doanh nghiệp nội, mà nhằm tạo ra sự cạnh tranh bình đẳng với các hãng nước ngoài vốn đã hiện diện lâu năm và sở hữu hệ thống phân phối khép kín. Cơ chế mới sẽ giúp loại bỏ các tiêu chí kỹ thuật bất hợp lý – những "rào cản ngầm" vô tình tạo lợi thế cho sản phẩm ngoại nhập. "Nếu làm tốt khâu kích cầu và tạo đầu ra minh bạch, chúng ta sẽ giữ lại được hàng tỷ USD đang phải chi cho các sản phẩm nhập khẩu mỗi năm, đồng thời tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp công nghệ nội địa phát triển bứt phá", ông Quảng khẳng định.
Song song với bài toán thị trường, Chủ tịch Bkav cũng lưu ý một thách thức lớn khác nằm ở khâu thẩm định: các công nghệ càng mới, càng mang tính đột phá thì càng dễ bị đánh giá bằng những tiêu chuẩn truyền thống, dẫn đến nguy cơ bỏ lọt những sáng tạo có tiềm năng lớn.
Để minh chứng, CEO Bkav chia sẻ câu chuyện thực tế từ dự án sản xuất Smartphone của Tập đoàn mười mấy năm trước. Khi đó, hội đồng đánh giá từng nhận định thiết kế ăng-ten trên smartphone cao cấp là bài toán quá khó và kỹ sư Việt Nam "không thể làm nổi". Tuy nhiên, với quyết tâm tự lực và không sử dụng kinh phí nhà nước, Bkav sau đó đã làm chủ hoàn toàn công nghệ thiết kế ăng-ten phức tạp này. Từ bài học đó, ông nhấn mạnh các hội đồng thẩm định cần có góc nhìn chiều sâu và cập nhật theo xu hướng công nghệ mới, tránh để các tiêu chuẩn cũ làm rào cản cho sự sáng tạo.
Khép lại bài phát biểu, CEO Nguyễn Tử Quảng khẳng định Bkav cam kết sẵn sàng đồng hành cùng Bộ KH&CN để hoàn thiện và "làm mịn" các quy trình kết nối cũng như cơ chế đánh giá. Việc tháo gỡ đồng bộ các nút thắt từ thử nghiệm, thẩm định đến đầu ra thị trường sẽ là động lực mạnh mẽ để doanh nghiệp Việt phát huy tối đa năng lực, làm chủ công nghệ lõi và tự tin vươn ra cạnh tranh toàn cầu.
Bkav
