Vừa qua, tại tỉnh Tây Ninh đã diễn ra hội thảo khoa học lấy ý kiến góp ý cho Chiến lược phát triển hệ sinh thái thiết bị không người lái giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Tham dự và phát biểu tham luận tại sự kiện, CEO Tập đoàn Công nghệ Bkav Nguyễn Tử Quảng đã đưa ra những định hướng chiến lược mang tính mở đường, nhận được sự đánh giá cao và đón nhận rất tích cực từ các chuyên gia cùng ban lãnh đạo tỉnh.
Bản chất Kinh tế tầm thấp: Khai phá "Không gian năng suất" mới
Thay đổi hoàn toàn tư duy lối mòn đánh đồng kinh tế tầm thấp với việc mua sắm hay bay trình diễn UAV đơn thuần, ông Nguyễn Tử Quảng khẳng định bản chất của lĩnh vực này là một "Nền kinh tế Năng suất". Lớp không gian dưới 1.000m chính là một vùng tài nguyên hoàn toàn mới cần được quy hoạch và tổ chức khai thác nhằm tạo đòn bẩy nâng cao hiệu suất vượt trội cho các ngành kinh tế truyền thống như logistics, nông nghiệp, giám sát an ninh và y tế.
Theo CEO Bkav, giá trị thặng dư lớn nhất của nền kinh tế này không nằm ở thiết bị bay, vốn chỉ đóng vai trò như phần xác, mà nằm ở phần hồn chính là Hệ sinh thái dữ liệu và quản trị. Việc làm chủ nguồn dữ liệu không gian 3D, hệ thống phần mềm điều phối giao thông và chuỗi dịch vụ vệ tinh từ đào tạo, sản xuất, kiểm định đến bảo hiểm sẽ là những mỏ vàng vô hình đưa Tây Ninh trở thành cái nôi kiến tạo không gian sinh thái kinh tế mới, thay vì chỉ dừng lại là một nơi tiêu thụ UAV.
Chiến lược "Hạ tầng đi trước" - Lời giải cho bài toán kiểm soát mạng lưới
Nhìn nhận trực diện vào thách thức lớn nhất của ngành hàng không tầm thấp hiện nay, ông Quảng đặt ra câu hỏi sinh tử về việc liệu có kiểm soát được không khi bầu trời có hàng ngàn chuyến bay đan chéo nhau trong các điều kiện thời tiết phức tạp. Từ thực tế đó, ông kiến nghị Tây Ninh cần lựa chọn chiến lược "Hạ tầng không lưu số tầm thấp" đi trước khi xin cơ chế Sandbox từ Chính phủ, thay vì chỉ để chứng minh máy bay có thể bay được.
Mô hình hạ tầng này được đề xuất xây dựng dựa trên ba trụ cột vững chắc bao gồm hạ tầng vật lý, hạ tầng số đám mây và hạ tầng dữ liệu không gian. Trong đó, hạ tầng vật lý bao gồm mạng lưới trạm thu phát RF kết hợp 5G, trạm định vị chính xác RTK và các bãi đáp sạc tự động sẽ được triển khai theo nguyên tắc dùng chung nhằm tối ưu nguồn lực xã hội. Đối với hạ tầng số và dữ liệu, tỉnh cần tập trung làm chủ Nền tảng quản lý và giám sát chuyến bay tầm thấp (UTM) cùng hệ thống bản đồ số 3D chi tiết để thiết lập các hành lang bay ảo bằng tọa độ GPS.
Để triển khai hiệu quả mà không tạo gánh nặng lên ngân sách, CEO Bkav đề xuất mô hình hợp tác công tư (PPP) rõ ràng. Nhà nước sẽ nắm giữ hệ thống lõi quản lý thông tin bay (FIMS - Flight Information Management System ) nhằm thực thi quy chế an ninh và nắm giữ công tắc tổng để can thiệp không phận khẩn cấp. Trong khi đó, vai trò cung cấp dịch vụ ứng dụng (USS - UAS Service Supplier) sẽ được mở cửa cho các doanh nghiệp công nghệ tư nhân cùng phát triển phần mềm và cạnh tranh sòng phẳng, giúp hệ thống tính toán của Nhà nước không bao giờ bị quá tải.
Tạo lập thế trận "Chiến tranh nhân dân" thời bình từ công nghệ lưỡng dụng
Một điểm nhấn đặc biệt quan trọng trong bài tham luận của ông Nguyễn Tử Quảng chính là góc nhìn sâu sắc về công nghệ lưỡng dụng của UAV trong bối cảnh hiện đại. Dẫn chứng từ thực tế thế giới, ông chỉ ra xu hướng ngày nay đã đảo chiều khi các công nghệ mới thường bùng nổ mạnh mẽ từ khu vực dân sự, tạo ra sản lượng khổng lồ trước khi được huy động tối đa cho an ninh quốc phòng khi có tình huống.
Mượn câu nói nổi tiếng về việc muốn hòa bình phải chuẩn bị cho chiến tranh, ông Quảng nhấn mạnh việc thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái UAV phong phú ngay trong đời sống dân sinh chính là giải pháp xây dựng năng lực răn đe vững chắc. Đây cũng là cách chuẩn bị nguồn lực sẵn sàng cho thế trận chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân từ sớm, từ xa.
Kết thúc bài phát biểu, CEO Bkav bày tỏ kỳ vọng Đề án phát triển kinh tế tầm thấp của Tây Ninh sẽ sớm được thông qua và triển khai thí điểm. Đây không chỉ là đòn bẩy đột phá phát triển kinh tế địa phương mà còn mang sứ mệnh, ý nghĩa chiến lược hết sức quan trọng đối với nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia.
Bkav
